MENKUL KIYMETLERDEKİ GERÇEK KİŞİLERE İLİŞKİN 2009 VERGİ UYGULAMALARI

* 01.01.2006 tarihinden sonra ihraç edilen H.Bonosu-D.Tahvilleri stopaja tabii olup; 01.01.2006'dan önce ihraç edilen H.Bonosu-D.Tahvilleri'nden elde edilen faiz ve alım satım kazançları beyan usulüyle vergilendirilmeye devam edilecektir. 01.01.2006 tarihinden sonra ihraç edilen H.Bonosu-D.Tahvillerinden elde edilecek gelirlere uygulanacak stopaj oranı, 23.07.2006 tarihi itibariyle %10 olarak belirlenmiştir.

* 14.11.2008'den itibaren alınan hisse senetlerinin alım-satım kazançları üzerinden yapılacak stopaj oranı %0 olarak belirlenmiştir.

* Eurobond'lardan elde edilen faiz ve alım-satım gelirleri stopaja tabi olmayacak; bu gelirler beyan usulüyle vergilendirilmeye devam edilecektir.

* Menkul Kıymet Yatırım Fonu Katılma Belgelerinin Fona İadesinden Sağlanan Kazançlar ile Menkul Kıymet Yatırım Ortaklıklarının Hisse Senedi Alım-Satımından Sağlanan Kazançlar 01.10.2006 tarihinden itibaren %10 stopaja tabidir.

Sürekli olarak portföyünün en az % 51'i İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında işlem gören hisse senetlerinden oluşan yatırım fonlarının bir yıldan fazla süreyle elde tutulan katılma belgelerinin elden çıkarılmasından elde edilen gelirler ise stopaj kapsamı dışına çıkarılmıştır.

Dar Mükellef Gerçek Kişilerin Vergilendirme Esasları Nelerdir?

* VOB dışında banka ve aracı kurum aracılığıyla yapılan işlemlerden sağlanan kazançlar %10 oranında stopaja tabi. (01.01.2009 tarihinden itibaren hisse senetlerine veya hisse senedi endekslerine dayalı olarak yapılan işlemlerden sağlanan kazançlarda oran %0) Stopaj nihai vergidir, beyan edilmez.

5527 sayılı Kanun ile, 07/07/2006 tarihinden itibaren, dar mükellef kişilerin finansal araçlardan Türkiye’de elde ettikleri kazanç ve iratlarına uygulanacak

tevkifat oranı % 0 (sıfır) olarak belirlenmiştir.Dar mükellef gerçek kişilerin % 0 oranında tevkifata tabi olmaları için ilgili ülkenin yetkili makamları tarafından düzenlenerek imzalanmış mukimlik belgesinin aslını ve tercüme bürolarınca tercüme edilmiş örneğini, banka ve aracı kurumlar vasıtasıyla veya doğrudan ilgili vergi dairesine (Boğaziçi Vergi Dairesi) ibraz etmeleri ve özel vergi kodu almaları gerekmektedir. Bankamızca sadece mukimlik belgesini ibraz eden dar mükellef müşterilere %0 stopaj uygulanacaktır. Mukimlik Belgesi bir takvim yılına ilişkin geçerli olup; dar mükellef gerçek kişiler tarafından her yıl yenilenmesi gerekmektedir.

5527 sayılı Kanunla, dar mükellef gerçek kişilerin menkul kıymet alım satım ve faiz gelirleri ile menkul kıymet ödünç işlemlerden elde ettikleri kazançlara 07.07.2006 tarihinden geçerli olmak üzere % 0 stopaj uygulanacaktır. Dar mükellef gerçek kişilerin mevduat ve repo kazançlarında ise %15 stopaj uygulaması devam etmektedir.

07.07.2006 tarihinden geçerli olmak üzere, tevkifata tabi tutulsun tutulmasın dar mükellef gerçek kişilerce Hazine tarafından yurt dışında ihraç edilen menkul kıymetlerden (Eurobond) sağlanan kazanç ve iratlar için münferit veya özel beyanname verilmeyecektir. Söz konusu eurobond gelirleri stopaj kapsamında da değildir. Böylece, dar mükelleflerin 07.07.2006 sonrası elde ettikleri eurobond gelirleri için Türkiye’de vergi ödenmeyeceği hususu açıklığa kavuşturulmuştur.

* VOB’da 01.01.2009 tarihinden itibaren satın alınan; hisse senetlerine veya hisse senedi endekslerine dayalı kontratlardan sağlanan kazançlar %0, diğerlerinden sağlanan kazançlar %10 oranında stopaja tabidir. Stopaj nihai vergidir, beyan edilmez.

Stopaj 3 aylık dönemler itibariyle vergi dairesine yatırılmaktadır. Dolayısıyla aynı dönem içinde müşteri mukimlik belgesini getirir ise, henüz vergiler vergi dairesine ödenmediği için, iade yapılması mümkün olabilecektir. Aksi takdirde, (dönem geçer ise) Bankamızın vergi dairesine başvurarak müşteriden kesilen verginin iade edilmesini talep etmesi gerekmektedir.

* Hisse senedi kar payı dağıtımlarında kar dağıtımı yapan kurum tarafından %15 stopaj kesintisi yapılır.Ayrıca yıllık beyanname ile beyan edilir. Temettü dağıtılırken kesilen stopajın tamamı beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilir.

* VOB'da 31.12.2008'e kadar yapılan işlemlerden elde edilen kazançlar için stopaj oranı "sıfır" olarak belirlenmiştir. Buna göre 01.01.2009 tarihinden önce VOB'da satın alınan kontratlardan elde edilen kazançlar %0 oranında stopaja tabi olacaktır.